Wat zijn obligaties?

Obligaties zijn naast aandelen zowat de bekendste beleggingsproducten welke op de markt zijn terug te vinden. Ondanks het feit dat ze een stuk minder populair zijn geven menig aantal experten toch aan dat elke investeerder er eigenlijk één of meerdere in diens portefeuille moet hebben zitten. Dat is voornamelijk het gevolg van het feit dat een obligatie er bekend om staat veiliger te zijn dan een aandeel. Ze biedt heel wat meer zekerheid, ook wanneer het bedrijf waarvan je een obligatie hebt gekocht plots failliet zou gaan. Toch is het zo dat heel wat mensen twijfels hebben over dit beleggingsproduct. Vandaag de dag lijkt ze namelijk toch een beetje achterhaald te zijn. Is dat echt het geval? Of zijn er mogelijks wel degelijk nog enkele goede redenen aan te halen om in obligaties te beleggen? Je ontdekt het op deze pagina!

Wat is een obligatie precies?

Wanneer je op het internet de definitie opzoekt van een obligatie zal je kunnen vaststellen dat er wordt aangegeven dat het een verhandelbaar schuldbewijs is. De instantie waar jij een obligatie van koopt doet dus eigenlijk dienst als kredietnemer. In ruil voor het geld dat je aan haar leent ontvang je een schuldbewijs en dat schuldbewijs is dus de obligatie. Net zoals geldt voor een standaard financiering zal je ook hierbij kunnen vaststellen dat er zaken worden bepaald zoals:

1. Het bedrag waarvoor de financiering wordt toegekend (of de obligatie wordt verstrekt);
2. De looptijd die van toepassing is;
3. De (coupon)rente die wordt aangeboden op de obligatie;

Naast bovenstaande zal je kunnen vaststellen dat er in de praktijk ook altijd zogenaamde terugbetalingsmodaliteiten worden vastgelegd. Wat betekent dat nu concreet? Zeer eenvoudig. De opbrengst die je ontvangt op de obligatie die je aankoopt kan namelijk op verschillende manieren worden uitbetaald. Concreet is het bijvoorbeeld mogelijk dat ze:

1. Periodiek (bijvoorbeeld één keer per jaar) wordt uitbetaald;
2. Eénmalig wordt uitgekeerd samen met het bedrag dat je initieel hebt geïnvesteerd op de vervaldag;

Wat de uitbetalingsmodaliteiten precies zijn wordt altijd bepaald door de obligatie in kwestie. Vooraleer te investeren is het dus altijd een goed idee om je even grondig in de geldende voorwaarden te verdiepen. Zo voorkom je onaangename verrassingen.

Wat maakt obligaties het overwegen waard?

Obligaties worden aanzien als een soort van hedge tegen aandelen… hoewel dit eigenlijk niet volledig correct gesteld is. In de basis wordt er vaak gesteld dat aandelen risicovol zijn terwijl obligaties een stuk veiliger zijn. Dat heeft vooral te maken met de rangorde die wordt gehanteerd wanneer een bedrijf haar openstaande schulden niet kan (terug)betalen. In dat geval is een faillissement doorgaans onoverkomelijk. Als aandeelhouder kan je er in het merendeel van de gevallen rustig vanuit gaan dat je jouw oorspronkelijke inbreng kwijt bent. Voor obligatiehouders geldt dat niet. Zij maken dan ook aanzienlijk meer kans om alsnog (een stukje van) hun initiële investering terug te zien. Let wel, dit is uiteraard geen garantie. Alles hangt op dit vlak af van de ernst van de schulden evenals de andere vorderende partijen.

Beleggen in obligaties zorgt er dus in de praktijk eigenlijk voor dat je een stukje meer zekerheid inbouwt. Op deze manier kan het eenvoudiger mogelijk worden om te voldoen aan je vooropgestelde risicoprofiel. Let wel, op, de zekerheid en daarmee ook het risico van een obligatie kan in de praktijk sterke verschillen vertonen. Alles hangt op dit vlak namelijk af van onder meer:

1. De rating welke het bedrijf (of de overheid) achter de obligatie heeft;
2. Het feit of er sprake is  van een vaste of een variabele (coupon)rente;
3. De looptijd van de obligatie (hoe langer, hoe groter doorgaans het risico wordt);

Wil je dus een stukje extra zekerheid inbouwen in je beleggingsportefeuille? Dan zouden obligaties daarvoor kunnen zorgen. Dit wel op voorwaarde dat je er de beste exemplaren tussenuit weet te pikken.

Welke obligaties bestaan er precies?

Er is niet zomaar sprake van één enkel type obligatie. We maken wat dit betreft dan ook een onderscheid tussen de obligaties die bedrijven uitgeven en degene die worden uitgegeven door overheden. In de basis spreekt het voor zich dat een zogenaamde staatsobligatie (een obligatie uitgegeven door een overheid) heel wat veiliger is. Dit althans wanneer je kiest voor een obligatie van een betrouwbaar en voldoende solvabel land.  Voor bedrijfsobligaties geldt dat ze eveneens veilig kunnen zijn, maar dan moet je wel concrete aandacht besteden aan de rating van het achterliggende bedrijf.

Niet alleen bedrijven, maar ook overheden kunnen op een zeker ogenblik nood hebben aan extra financiële middelen. Men zou er dan voor kunnen kiezen om een significant deel van dat vereiste kapitaal op te gaan halen bij private investeerders. In die situatie maakt men daarvoor in het verdeel van de gevallen gebruik van een obligatie. Dit is een vrij eenvoudige oplossing waar alle betrokken partijen hun voordeel mee kunnen behalen. De kredietnemer (de overheid of het bedrijf) krijgt vrij snel de beschikking over enkele financiële middelen terwijl de kredietverstrekker (de persoon of instantie die de obligatie koopt) kan rekenen op een bepaalde financiële meerwaarde.

Over welke voorwaarden beschikt een obligatie?

Voor alle obligaties geldt dat ze worden uitgegeven tegen bepaalde voorwaarden. In eerste instantie betekent dit dat er een bedrag wordt gekleefd op de obligatie. Voor elke obligatie die je wenst aan te kopen moet vervolgens dit bedrag worden betaald. Daarnaast zal er bij elke obligatie ook steeds duidelijk worden aangegeven over welke looptijd ze beschikt. Obligaties kunnen worden uitgegeven voor een periode van enkele maanden tot zomaar enkele tientallen jaren. Hoe langer de looptijd, des te hoger doorgaans uiteraard ook de couponrente zal komen te liggen. Dat is ook logisch. Je moet als investeerder namelijk veel langer wachten tot je opnieuw de beschikking krijgt over jouw initieel betaalde inleg.

Wat de couponrente van een obligatie betreft moet je rekening houden met een aantal belangrijke aandachtspunten. In eerste instantie maken we een onderscheid tussen een vaste rente en een variabele rente. In het merendeel van de gevallen hebben obligaties een  vastgestelde couponrente. Je weet dus met andere woorden precies welke opbrengst je kan verwachten. Kies je toch voor een variabele rentevoet? Dan zal je tot de conclusie komen dat het rendement afhankelijk kan zijn van de omstandigheden op de markt. Welke optie jij prefereert is uiteraard geheel aan jou om te beslissen.

Hoe wordt de rente op je obligatie uitbetaald?

Wanneer je de voorwaarden van je obligatie raadpleegt zal meteen ook duidelijk worden dat de rente op verschillende manieren kan worden uitbetaald. In eerste instantie kan er sprake zijn van een periodieke uitbetaling. Dan kan je bijvoorbeeld één keer per jaar de opbrengst van je obligatie verzilveren. In andere gevallen is er sprake van een gekapitaliseerde rente. Dit betekent dat je al het rendement samen met je initiële inleg aan het einde van de looptijd van de obligatie zal ontvangen. Dit vinden veel mensen die ervoor kiezen om te beleggen in obligaties logischerwijs een belangrijk aandachtspunt.

Waarom je altijd de rating bij beleggen in een obligatie moet controleren

Dat een obligatie een (relatief) veilige vorm van beleggen is betekent uiteraard niet dat ze risicoloos is. Vooral beginnende beleggers willen dit nog wel eens uit het oog verliezen. Het risico dat je loopt bij een obligatie kan je in de praktijk wel vrij eenvoudig beperken. Dit bijvoorbeeld door goed te kijken naar de ratings van de bedrijven (en overheden) die obligaties aanbieden. Hoe slechter de rating, hoe hoger de aangeboden couponrente komt te liggen, maar des te groter uiteraard ook het risico wordt. Hoeveel risico jij nu precies wil lopen met de obligaties waarin je gaat beleggen is uiteraard aan jou.

Wat zijn de voordelen van obligaties?

De voordelen van obligaties zorgen er sinds jaar en dag voor dat ze tot één van de populairste beleggingsproducten op de markt behoren. In het bijzonder voor de beginnende belegger geldt dat hij of zij zich vaak niet helemaal bewust is van de voordelen die hieraan verbonden zijn. Enkele belangrijke voordelen waar je op kan rekenen ontdek je hieronder!

1.) Je weet altijd precies hoe de opbrengsten worden uitbetaald

Eén van de belangrijkste voordelen heeft betrekking tot de uitbetaling van de opbrengsten bij obligaties. Niet alleen worden deze op vaste momenten, maar bovendien ook over een lange(re) periode uitbetaald. Daarnaast is het in het merendeel van de gevallen (bij een vastgestelde rente) altijd duidelijk hoeveel jouw finale rendement op de obligatie precies zal bedragen.

2.) Met obligaties creëer je meer spreiding binnen je beleggingsportefeuille

Voor bijzonder veel beleggers geldt dat ze uitsluitend aandelen in hun portefeuille hebben opgenomen. Daar is op zich niets mis mee, maar echt sprake van veel spreiding is er uiteraard niet. Door één of meerdere obligaties in je portefeuille op te nemen breng je daar verandering in. Bovendien creëer je op deze manier ook een extra bescherming tegen bijvoorbeeld economische crisissen die aandelen vaak aanzienlijk kunnen treffen.

3.) Ook de kapitalisatie van een nulcouponobligatie is een niet te onderschatten voordeel

De kapitalisatie waarvan sprake is bij een nulcouponobligatie kan vooral op lange termijn een niet te onderschatten voordeel zijn. Een beperkte inbreng op vandaag zou in de toekomst zomaar een meer dan aantrekkelijk bedrag met zich mee kunnen brengen. In de praktijk is het daardoor bijvoorbeeld mogelijk om een dergelijke obligatie te gebruiken als aanvulling op je pensioensparen.

Wat zijn de nadelen van obligaties?

Uiteraard zijn er niet alleen maar voordelen verbonden aan obligaties. Vooraleer te gaan beleggen in dergelijke beleggingsproducten is het dan ook in de praktijk een goed idee om je bewust te zijn van de nadelen van obligaties. Zo voorkom je dat je op een zeker ogenblik voor een vervelende verrassing komt te staan. Ook de nadelen hebben we hieronder uiteraard voor jou op een rijtje gezet.

1.) Obligaties zijn in de praktijk zeker niet risicoloos

Laat je niet misleiden door wat veel mensen vaak zeggen. Obligaties zijn geen risicoloos beleggingsproduct. Wel is het zo dat je door goed je onderzoek te doen de risico’s tot een absoluut minimum kan beperken. De ratings die worden gegeven aan de bedrijven (of overheden) die een obligatie uitgeven zijn wat dit betreft van cruciaal belang. Staar je dus niet blind op de hoogte van de rente die wordt aangeboden, maar leg de focus vooral op de rating waarvan sprake is. Zo zal je met absolute zekerheid het risico van de obligatie in kwestie zo optimaal mogelijk kunnen inschatten.

2.) De uitgevende partij kan een obligatie vroegtijdig terugbetalen

Voor de uitgevende partij van een obligatie geldt dat hij of zij in principe altijd de mogelijkheid heeft om het ontvangen kapitaal vroegtijdig terug te betalen. Op deze manier ontvang je sneller dan verwacht je initiële geïnvesteerde bedrag terug, maar daar staat tegenover dat je wel een behoorlijke hoeveelheid aan rente kan mislopen. Dit komt in de praktijk gelukkig niet vaak voor.

3.) Inflatie kan een probleem betekenen bij obligaties

Is er sprake van inflatie? Dan kan dat een probleem betekenen voor mensen die hebben gekozen voor een investering in obligaties. Dit nadeel kan je echter in de praktijk wel het hoofd bieden door te kiezen voor een aan inflatie gelinkte obligatie. Voor deze obligaties geldt dat ze mee fluctueren met de mogelijke inflatie waarvan op dat moment sprake is. Verwacht je dus als potentiële belegger tijden met een (stevige) inflatie? Dan kan dit de beste keuze zijn.

4.) Vroegtijdige verkoop levert je veelal (stevig) verlies op

Wil je, je obligatie vroegtijdig van de hand  doen? Dit dus vooraleer de einddatum van de obligatie is bereikt? Dan moet je daarvoor naar de beurs. In de praktijk levert dit je echter zelden voordeel op, in tegendeel. Zijn er nieuwe obligaties uitgegeven die over een hogere rente beschikken dan degene waar jij over beschikt? Dan spreekt het voor zich dat, dat jouw obligatie minder aantrekkelijk zal maken voor andere beleggers. Het gevolg is dat de waarde is gedaald waardoor je deze alleen maar met verlies kan verkopen. Je kan ze uiteraard ook gewoon nog steeds vasthouden tot de vervaldatum.

Veelgestelde vragen over obligaties

De informatie over obligaties  die je hierboven aantreft geeft je ongetwijfeld reeds een vrij goed beeld van wat obligaties nu precies zijn. Dit gezegd hebbende is het natuurlijk mogelijk dat je nog altijd te kampen hebt met één of meerdere vragen. Er zijn dan ook zeker en aantal veelgestelde vragen over obligaties. Deze hebben we hieronder samen met hun antwoorden nog even voor jou op een rijtje gezet.

1.) Wat is een nulcouponobligatie?

Een nulcouponobligatie is een obligatie die wordt uitgegeven ver onder de nominale waarde. Jaren later wordt deze dan uiteindelijk terugbetaald aan de 100 procent. Dit betekent dat je tijdens de looptijd van de obligatie geen uitbetalingen ontvangt. Je weet als koper van de obligatie echter wel altijd welk bedrag je uiteindelijk zal ontvangen.

2.) Wat zijn eeuwigdurende obligaties?

Standaard is het zo dat obligaties altijd over een einddatum of een zogenaamde vervaldag beschikken. Toch zijn er ook uitzonderingen. Het gaat hierbij dan om de zogenaamde eeuwigdurende obligaties. Hiervoor geldt dat er geen sprake is van een einddatum. Dit betekent dat je als belegger altijd verplicht bent om naar de beurs te trekken wanneer je, je initiële inleg terug wil en een mogelijks rendement wil kunnen realiseren.